We horen het vaak: de tekorten op de gymnasia worden veroorzaakt door de "witte vlucht". Elitaire, "blanke" ouders die hun kinderen niet naar gemengde scholen willen sturen waar allochtone kinderen voor de bekende grootstedelijke problemen zouden zorgen.

Het is een onzinnig argument, afkomstig van dezelfde ouderwetse vertroebelde visie op onderwijs waar de commissie-Dijsselbloem onlangs korte metten mee heeft gemaakt. Het moet in het onderwijs niet meer gaan om egalitaristische politiek, maar om aanmoedigen van excelleren! Vreemd genoeg beweren politici in het stadsbestuur dat ze dat nastreven als het gaat om hoger onderwijs (zie de plannen voor "Topstad"). We moeten ons als ouders van gymnasiumkinderen daarom fel tegen het witte-vlucht argument verweren! Dit is een mogelijke argumentatie:

Regionale functie
Categorale gymnasia vormen een aparte onderwijsvorm die niet alleen door de klassieke talen extra veel vraagt van slimme kinderen en hen nog meer uitdaagt dan reguliere vwo's, zelfs vwo's met een gymnasium (waar meestal pas nà de brugklas voor gekozen kan worden). Deze gymnasia stellen niet voor niets hogere toegangseisen dan gewone vwo's (meestal een hogere citoscore). De Amsterdamse categorale gymnasia beseffen dat zij met hun unieke onderwijsvorm een aparte functie hebben, die zelfs de gemeente overstijgt. Ook vanuit de randgemeente zonder categorale gymnasia, zoals Abcoude, Ouderkerk, Badhoevedorp en Amstelveen bestaat er een grote trek naar de Amsterdamse gymnasia. De categorale gymnasia geven in die gemeentes voorlichting, maar ze doen dat bijvoorbeeld ook op basisscholen in achterstandswijken. Dat is om kinderen daar met goede capaciteiten maar geen natuurlijke motivatie uit de omgeving naar het categoraal gymnasium te trekken. Daar bestaat zelfs een speciaal programma voor, door de gemeente gesubsidieerd (LeerPlus).

Discriminerend
Een en ander werkt, de trek naar de gymnasia stijgt elke jaar. Niet omdat blanke, elitaire ouders hun kinderen weghouden uit "gemengde" scholen, maar omdat kinderen slimmer en slimmer worden, en er steeds meer ouders zijn in en rond Amsterdam die die slimme kinderen het beste onderwijs gunnen. Óók ouders met een allochtone achtergrond, zoals het groeiend aantal kinderen met zo'n achtergrond op de categorale gymnasia bewijst.
De trek naar de gymnasia gebeurt op uiterst rationele gronden: het advies van de basisscholen én de cito-score bepalen het. De suggestie dat het categorale gymnasium een elitaire blanke enclave is, is daarom een kwalijke. Erachter steekt de gedachte dat alleen autochtone "blanke" kinderen voldoende capaciteiten hebben om zo'n advies te krijgen en die score te halen. Daarin steekt feitelijk iets racistisch of in elk geval iets discriminerends. "Witte ouders" hebben geen spatje meer kans om hun kind op een categoraal gymnasium te krijgen dan een allochtone ouder.

Bijdrage aan integratie
Categorale gymnasia hebben juist een tegenovergestelde functie dan een elitaire. Ze dragen optimaal bij aan de integratie, juist vanwege hun regionale uitstraling die de wijken in de stad, rijk en arm, overstijgt. De allochtone kinderen op het gymnasium krijgen automatisch een betere start, worden gekatapulteerd richting het hoogste vervolgonderwijs en gaan stuk voor stuk een voortrekkersrol in hun omgeving vervullen. Met de grote aandacht voor cultuur op de gymnasia en de uitdaging aan leergierige kinderen om zich daarin te verdiepen ontstaat er automatisch meer begrip voor 'de ander'. Dat deze gymnasia de typische problematiek van bepaalde scholen in sommige wijken niet kennen, dat klopt dus ja. Dat komt niet door de ouders en hun vermeende elitaire achtergrond, maar door de kinderen die er zitten: leergieriger, gemotiveerder. Daarom kiest een ouder uit Slotervaart, Zuidoost, Abcoude óf het centrum van Amsterdam voor zo'n school. En daarom zou de stad ervoor moeten zorgen dat de trek naar die scholen volledig geaccommodeerd wordt.

Technasium
De stad zou dat overigens ook kunnen doen door niet alleen meer categorale gymnasiumcapaciteit aan te bieden, maar ook door technasiums op te richten. Dat zijn vwo's met een vergelijkbaar zwaar onderwijsprogramma, maar dan meer gericht op de bètavakken en techniek. In andere steden zoals Groningen, Eindhoven en Arnhem is dat al gebeurd. Voor veel gymnasiumkinderen die juist die bèta-interesse hebben zou dat een uitkomst zijn. Zij moeten op de klassieke gymnasia vaak wachten tot de vierde klas voordat zij een bètaprofiel (natuur en techniek) kunnen kiezen. Wat dat betreft zit er een kern van waarheid in het argument dat ouders en kinderen de categorale gymnasia niet puur kiezen voor de klassieke talen. Het gaat hun om het uitdagende onderwijsaanbod, en wat dat betreft zouden technasia in Amsterdam zeker ook een functie hebben in de oplossing van het tekortprobleem.