Amsterdam heeft een tekort aan categorale gymnasia en vwo-lycea met eenzelfde karakter: klein, toponderwijs en uitdagend voor de slimste leerlingen. Zoveel is inmiddels wel duidelijk. Maar niet alleen een categoraal gymnasium met klassieke talen is een optie. Een alternatief waar onze samenleving steeds meer behoefte aan krijgt is voortgezet onderwijs met technische vakken op het hoogste niveau. Dat soort technasia worden overal in het land opgericht: ze zijn er al in Groningen, Eindhoven, Duiven (bij Arnhem) en volgend jaar in Amstelveen. Kan de hoofdstad nog langer wachten?

Lees onderstaand artikel van twee D66-politici:

Het Parool - 29 maart 2008

Amsterdam is toe aan 'n technasium

Uit de overaanmeldingen bij de gymnasia blijkt dat er niet genoeg scholen zijn voor de slimme kinderen van Amsterdam. Misschien kan het tekort worden opgelost door een topschool voor bètatalenten te bouwen.

Jan Paternotte & Ivar Manuel

De vijf Amsterdamse gymnasia kampen sinds jaar en dag met overaanmeldingen. Elk jaar weer zijn er teveel slimme Amsterdamse kinderen en moet er geloot worden. Dat geldt ook voor de gymnasiumafdelingen van scholengemeenschappen. Het Amsterdams Lyceum heeft dit jaar bijvoorbeeld 37 overaanmeldingen te verwerken. Amsterdam kan zijn bollebozen simpelweg niet bergen, lijkt het wel.

Bovendien hebben de scholen dit jaar besloten de overaanmeldingen niet meer onderling te verdelen. Het Barlaeus weigert desondanks zijn 24 'extra' leerlingen een plek te bieden, waardoor het gevaar dreigt dat deze Amsterdamse basisschoolverlaters de stad uit moeten of het op een niveautje lager mogen proberen. Fietsen naar Haarlem dus, als je echt graag een gymnasiast wilt zijn?

Dat is nou erg jammer. Zeker omdat Amsterdam de ambitie heeft een 'topstad' te zijn, waar kennis en talent optimaal tot hun recht kunnen komen. Met gemeentelijke miljoenen wordt gewerkt aan talentenfabrieken, aan een Life Sciences Centrum, aan een University College en een Duisenberg School of Finance. Daarnaast hebben UvA en VU vorig jaar in een samenwerkingsverband besloten een Exacte Universiteit te zullen beginnen. Allemaal uitstekende initiatieven, allemaal gericht op toptalenten.

Als de stad het intussen echter te elitair vindt om zich in te zetten voor een gymnasium voor iedereen, waar ieder kind dat slim genoeg is opgeleid kan worden, dan blijven al die initiatieven voor sommigen onbereikbaar. De topstad Amsterdam moet ieder talent de opleiding van zijn of haar niveau kunnen bieden, en bij voorkeur niet in klassen die veel groter zijn dan de gemiddelde vmbo-klas. Niet omdat, zoals veel sceptici zeggen, zo'n gymnasium kinderen opleidt in een 'beschermde omgeving', maar juist omdat de school kinderen meer uitdaagt. Je hebt een hogere Cito-score nodig, je moet meer je best doen, je wordt opgeleid tot een kritische denker.

Kinderen worden slimmer en slimmer, en die willen naar het gymnasium - ook al moet je daarvoor vanuit Abcoude, Ouderkerk of Slotervaart een eindje reizen. De grootste toename aan aanmeldingen komt uit allochtone hoek. Zulke jongeren krijgen met een gymnasiumopleiding een vliegende start en hebben goede kans een voortrekkersrol voor hun omgeving te gaan vervullen. Die ontwikkeling maakt het extra ongewenstfeit dat kinderen worden uitgeloot.

Nu al barst de discussie weer los over de vraag of Amsterdam aan een zesde gymnasium toe is. Maar eigenlijk is het vreemd dat voor slimme kinderen het gymnasium de enige optie is.

Met zijn klassieke talen vormt het gymnasium natuurlijk een mooie toevoeging aan het vakkenpakket van het atheneum. Je kunt je echter afvragen of Latijn en Grieks nou de enige extra faciliteiten voor die jonge talenten zouden moeten zijn. Los van het economische nut zijn er talrijke jonge kinderen die helemaal niet zo goed in talen zijn, maar wel uitblinken in exacte vakken als wiskunde en biologie. In Groningen bestaan voor deze kinderen al verscheidene 'technasia', de exacte tegenhanger van het gymnasium. Op zo'n school wordt veel gedaan aan natuur en techniek, en in plaats van Latijn heet het verdiepingsvak onderzoek en ontwerpen. In Amsterdam heeft de gemeente al gezegd dat ze een atheneum wil ondersteunen dat zo'n afdeling zal inrichten.

Maar waarom niet dat geld steken in de oprichting van een eigen categoraal Amsterdams technasium, het Jacob van Campen Technasium? Met zo'n variant op de klassieke topschool kunnen de

bètatalenten worden verleid niet voor het gymnasium, maar voor een veel interessantere topopleiding te kiezen.

Tot nu toe moeten ze drie jaar door alle talen heenbijten voordat ze in klas 4 kunnen kiezen voor het profiel natuur en techniek. Op het technasium kan het enthousiasme voor exacte vakken meteen worden omgezet in nieuwe kennis en vaardigheden.

Het zal verlichting brengen op die overvolle gymnasia. En belangrijker: alle topstadambities die zoveel exact talent vergen, krijgen eindelijk ook een invulling op het middelbaar onderwijs. Was 'kinderen eerst' niet al het motto van het zittende college?

De auteurs zijn resp. duoraadslid en fractievoorzitter van D66 Amsterdam

Copyright: Het Parool